Egzoz Gazı Kontrolü Nasıl Yapılır

Egzoz gazı kontrolü, motorun içinde neler olup bittiğini dışarıdan okumanın en pratik yoludur. Yanma odasında olan biteni doğrudan göremeyiz; ama egzozdan çıkan gazların bileşimi, karışım oranından ateşleme kalitesine, katalitik konvertörün verimliliğinden termostatın motoru doğru sıcaklıkta tutup tutmadığına kadar pek çok konuda ölçülebilir veri sunar. Bu yüzden ölçüm, hem periyodik muayene şartı hem de bir teşhis aracıdır.

Ölçümde Hangi Değerlere Bakılır?

Benzinli araçlarda gaz analizörü genellikle beş kanallı çalışır. Her kanalın anlamını bilmek, sayıları ezberlemekten daha değerlidir:

Dizel araçlarda ise mantık farklıdır: gaz bileşimi yerine duman koyuluğu (opasite) ölçülür. Serbest hızlanma testinde motor rölantiden maksimum devre kadar birkaç kez zorlanır ve dumanın ışığı ne kadar engellediği k katsayısı (m^-1) veya yüzde olarak kaydedilir.

Adım Adım Egzoz Gazı Kontrolü

1. Ön kontrolleri yapın. Yağ seviyesi, hava filtresi, buji durumu ve motor arıza lambası. Arıza lambası yanıyorsa ölçüme girmenin bir anlamı yoktur; birçok istasyonda bu tek başına ret sebebidir. Egzoz hattında gözle görünür delik, çatlak veya paslı bağlantı varsa önce onarılmalıdır; kaçak yapan bir susturucu ölçümü olduğundan iyi gösterir, çünkü dışarıdan giren hava O₂ değerini yükseltip CO'yu seyreltir.
2. Motoru çalışma sıcaklığına getirin. Bu adım en çok atlananıdır. Soğuk motor zengin karışımla çalışır, katalitik konvertör de yaklaşık 300 °C üzerine çıkmadan işini yapmaz. En az 15-20 dakika sürüş, kısa rölantiden çok daha etkilidir. Motor sıcaklığının kararlı biçimde normal bantta durmaması, doğrudan termostat şüphesi doğurur; sürekli açık kalan bir termostat motoru düşük sıcaklıkta tutar ve HC ile CO değerlerini gereksiz yükseltir.
3. Aracı hazırlayın. Vites boşta, el freni çekili, klima ve tüketiciler kapalı. Ölçüm sırasında rölanti devri sabit kalmalıdır.
4. Probu yerleştirin. Analizör sondası egzoz çıkışına en az 30 cm sokulmalı. Daha sığ bir yerleşim, dış havanın karışmasına yol açarak yanıltıcı biçimde "temiz" sonuç verir. Kısa egzoz çıkışlarında uzatma adaptörü kullanılır.
5. Rölanti ölçümü alın. Analizörün değerleri sabitlenmesini bekleyin; ilk saniyelerdeki dalgalanma normaldir. CO, HC, CO₂, O₂ ve lambda kaydedilir.
6. Yüksek rölantide ölçüm yapın. Motor genellikle 2.000-3.000 d/dk civarında sabit tutulur. Bu aşama özellikle lambda ve katalizör verimini gösterir: sağlam bir katalizörle CO yüzde birkaç ondalığa iner, lambda 1'e çok yaklaşır. Yüksek devirde değerler düzelip rölantide bozuluyorsa sorun genellikle rölanti karışımında veya vakum kaçağındadır.
7. Dizelde serbest hızlanma testi. Gaz pedalı hızlıca sonuna kadar basılıp bırakılır; üç ila dört ölçümün ortalaması alınır ve ardışık değerlerin birbirine yakınlaşması beklenir. Değerler her denemede artıyorsa kurum birikmesi veya yakıt sistemi ayarı gündemdedir.
8. Sonuçları referansla karşılaştırın. Sınır değerler aracın model yılı, motor tipi ve ülke mevzuatına göre değişir. Doğru kaynak, aracın kendi teknik dokümanı ve yetkili muayene istasyonunun kullandığı güncel tablodur; internetteki genel listelere göre karar vermeyin.
9. Kayıt tutun. Her ölçümün tarihini, kilometresini ve değerlerini not edin. Egzoz gazı kontrolünün gerçek gücü tek seferlik fotoğrafta değil, zaman içindeki eğilimdedir. CO'nun iki yılda 0,1'den 0,6'ya çıkması, hâlâ sınır içinde olsa bile bir aşınmayı işaret eder.

Sık Yapılan Hatalar

• Soğuk motorla öl

  Bunlar da ilginizi çeker

  • Motor Aşırı Isınması: Termostat Bağlantısı
  • Egzoz Sisteminin Yağlanması Gerekli Mi
  • Termostat Tesisat Temizliği ve Sürdürüm
  • Egzozdan Gelen Seslerin Anlamı
  • Termostat Değiştirme Maliyeti Ne Kadar
  • Egzoz Havası Emmesi Sorunları